CÓ MỘT MỎ ẤY TRONG TÔI (phần 3)

Ký sự của Trần Phương

Phía Tây khai trường Than Thùng Nam Mẫu là khu di tích lịch sử và thắng cảnh Yên Tử. Oái oăm thay vùng tâm linh nhạy cảm phía sâu trong lòng đất là các vỉa than kéo dài sang cả vùng Sơn Động, Bắc Giang, đã có sẵn các xí nghiệp than 91, xí nghiệp than Đồng Rì thuộc Tổng cty than Đông Bắc đã và đang khai thác ầm ầm ngay cả khi “nước sôi sùng sục”. Quân đội làm kinh tế có mấy ai được quyền vào kiểm tra và họ làm than “nhẹ êm”! Có câu chuyện, hai bản đồ một về ranh giới rừng, một ranh giới tài nguyên than do một ông Nguyễn Duy Hưng, phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đều ký năm 2000. Mâu thuẫn ở chỗ có một diện tích trùng nhau, nơi ấy phía dưới lòng đất mấy vỉa than kíp lê tốt có hạng, chính là phần đuôi các vỉa than nối dài từ Vàng Danh - Than Thùng - Yên Tử. Các cơ quan chức năng của tỉnh Quảng Ninh vào cuộc kết luận thu hồi quyết định cho phép khai thác của xí nghiệp X91. Người đứng phía sau, lập bản đồ tài nguyên chắc chắn phải là một người rất giỏi chuyên môn đã lợi dụng sự không chính xác giữa các hai hệ bản đồ với nhau, rừng thì lấy sông suối bìa rừng, ngọn đồi, ngọn núi làm ranh giới, còn hệ bản đồ 72 dành cho công nghiệp chuẩn như MAP vệ tinh chiếu.

Một lý do khác lách luật, trên đất là chủ rừng, dưới lòng đất chủ mỏ được phép khai thác, không liên quan nhiều đến nhau, nếu nó không phải là vùng cấm Yên Tử chắc bài toán này được giải đầu xuôi đuôi lọt.Chuyện đó người trong cuộc đã rõ, có điều muốn nói lại: “tài nguyên than đá là một miếng mồi nhiều người thèm khát và nó luôn là một cuộc chiến cam go trên đất mỏ”. Và con người bao giờ cũng là trung tâm chủ thể các vấn đề nóng đỏ về tài nguyên! Có một điều các cấp chính quyền Uông Bí phải thừa nhận nhiều năm nay Công ty than Nam Mẫu đã giúp địa phương nhiều về an ninh trật tự trong việc khai thác than trái phép khu vực Than Thùng Yên Tử. Việc đó vất vả tốn thời gian công sức và phức tạp ghê người, hồi thị xã “dẹp loạn” đâu có nổi, khu vực Đông Triều – Uông Bí vẫn sôi sục bao nhiêu năm.

Nếu muốn thưởng người có công thì thưởng bằng một câu chuyện kể về quan hệ gắn bó giữa chính quyền địa phương và doanh nghiệp hơn là tiền hay bằng khen.